Geen kwijtschelding gemeentelijke belastingen meer voor AOW’ers?

Bij het Steunpunt Minima in Hellendoorn zijn de laatste tijd verhalen binnengekomen van mensen met alleen AOW of een klein pensioentje die niet meer of gedeeltelijk in aanmerking komen voor kwijtschelding van de gemeentelijke belastingen, terwijl ze dat tot nu toe altijd volledig gehad hebben. De reden was dat de AOW zoveel omhooggegaan was dat ze nu geheel of gedeeltelijk boven de kwijtscheldingsnorm zitten.

Is hier sprake van bewust landelijk beleid? Of romen gemeenten de, door het rijk gegeven, inkomensondersteuning af?

De verantwoordelijke ambtenaar bij de gemeente Hellendoorn heeft ons een overzicht gegeven met de berekeningen, waaruit blijkt dat door de € 30,= tegemoetkoming voor AOW’ers (koopkrachttoeslag) de AOW (€ 966,75) € 30,= hoger is dan de bijstandsnorm voor 65+’ers (€ 936,15). Deze tegemoetkoming wordt voor kwijtschelding wel tot het inkomen gerekend. De kwijtscheldingsnorm is 100% van de bijstandsnorm, zodat de AOW’ers boven de norm zitten en dus geen of gedeeltelijke kwijtschelding ontvangen. Dit alles is volgens de landelijke normen en kan niet veranderd worden.

De vraag va het Steunpunt Minima is:

Speelt dit probleem ook in andere plaatsen? Want een probleem is het! Heeft de landelijke politiek besloten om een tegemoetkoming te geven zodat men de gemeentelijke belastingen kan betalen? Of is de tegemoetkoming inderdaad voor koopkrachtreparatie! En waarom krijgen mensen met AOW en soms een flink pensioen die tegemoetkoming wel en bijstandsgerechtigden niet?

Moet de landelijke politiek dan niet de kwijtscheldingsnorm ook verhogen voor AOW’ers met de tegemoetkoming van € 30,=?

Het verbaast mij dat ik hierover nog niets gehoord heb. Volgen andere gemeentes misschien niet de landelijke richtlijnen?

Consultatieronde

Naar aanleiding van deze vraag werd een consultatieronde gehouden via het intranet. Daar kwamen uiteenlopende reacties op. Ook van enkele gemeenten werd informatie verzameld. Daar uit mag de conclusie worden getrokken dat gemeenten een zeer verschillende praktijk kennen. De vrijstellingsnorm is vaak wel 100% maar soms ook hoger. Ook zijn er verschillen in wat tot het inkomen wordt gerekend en hoe de wettelijke regelingen worden geïnterpreteerd.

Over die interpretatie werden op 24 maart Kamervragen gesteld. Staatsecretaris De Jager heeft daarop uitvoerig antwoord gegeven, hetgeen meer duidelijkheid verschaft.

Betere mogelijkheden voor kwijtschelding liggen echter in het verschiet omdat de regering met een nieuwe regeling komt voor een ruimere kwijtscheldingspraktijk. De verruiming geldt vooral de kwijtscheldingsmogelijkheden voor kleine ondernemers en een ruimer vermogenscriterium.

Reacties van cliëntenraden

Assen

Iedereen die een Bijstands of WAO of andere uitkering heeft die krijgt helemaal NIETS aan kwijtschelding indien er een spaarpotje van 2265 euro is.
En aangezien zo ongeveer iedereen wel wat geld heeft als buffer om plotselinge tegenvallers te kunnen opvangen, krijgen maar weinig mensen in het mooie groene Assen een kwijtschelding voor gemeentelijke lasten toegewezen.

Aalsmeer en Uithoorn

In de Gemeente Aalsmeer en Uithoorn (gezamenlijk beleid) is deze situatie ook van toepassing.

Ondergetekende heeft nu 10 bezwaarschriften richting College van Burgemeester en Wethouders van de Gemeente Aalsmeer. Ik weet dat ik weinig kans maak maar mijn bedoeling is om de boel wakker te schudden. Het kan niet zo zijn dat de overheid een tegemoetkoming regelt en de lokale overheid het met de andere hand weer afpakt? Het is gemiddeld 15 euro per maand wat de oudere hieraan kwijt zijn. Dan hebben we het over het betalen van reiniging oppervlakte water (bij ons Rijnland) ook daar geen kwijtschelding meer!

Verder wil ik er met nadruk op wijze dat dit niet slechts alleen de AOW ers geld maar ook de mensen in de WAO met een minimum uitkering . Deze uitkeringsgerechtigden zijn van 70% naar 75% gegaan en daarmee komen ook zij boven het normbedrag. Het in beide gevallen ook geen kwijtschelding en tevens geen langdurigheidstoeslag enz!

Zuidhorn

De kwijtscheldingsregeling maakt in de gemeente Zuidhorn deel uit van het minimabeleid. Dit beleid is van toepassing op alle inwoners van de gemeente die een inkomen hebben dat lager ligt dan 120% van de bijstandsnorm. In deze regeling is een glijdende schaal van toepassing die inhoudt dat burgers met een inkomen tussen de 100 en de 120% van de bijstandsnorm een lagere tegemoetkoming krijgen dan degenen die een inkomen hebben lager dat deze norm.

Dit betekent dus dat een kleine verhoging van het inkomen kan leiden tot verlaging van de tegemoetkoming. Er is echter geen scherpe grens meer waarboven alles in een klap wegvalt.

We hebben onze gemeente gecomplimenteerd met deze regeling. Wij zijn er zeer gelukkig mee.

Zwolle

In Zwolle geldt de zelfde voorwaarden als in Nijverdal.

Begin 2009 is hiervoor ook gewaarschuwd.

Voor kwijtschelding van waterschapslasten geldt de bijstandsnorm.

In de gemeenteraad wordt nog gediscussieerd om de grens te leggen bij 120 % van de bijstandsnorm.

Noord West Friesland

In de gemeente Franekeradeel is de norm 100% van het minimum voor de betrokkene alleenstaande/ gezin /alleenstaande met kind.

In het werkgebied van de regionale cliëntenraad Noord West Friesland is dit in het overgrote deel van de betrokken gemeenten de norm. Hier is geen afwijkend beleid voor AOW voorzover ons bekend. 

Ridderkerk

De gemeente Ridderkerk volgt het landelijk vastgestelde beleid. Gevolg is dat belastingplichtigen die voorgaande jaren wel kwijtschelding kregen, dit in 2009 niet krijgen. Vooralsnog zie ik hiervoor geen oplossing. De oplossing zou van de rijksoverheid moeten komen die de uitvoeringsregeling kwijtschelding vaststelt.

Amsterdam

Voor zover mij bekend is in Amsterdam alles bij het oude. Ik vind het ook raar dat Hellendoorn daar anders over denkt. De AOW is inderdaad wat verhoogd, maar dat was om koopkracht te behouden in verband met het gewijzigde fiscale regime voor 2009. Daardoor zijn er aanmerkelijk minder aftrekposten overgebleven. Voor de zorgtoeslag is daarmee rekening gehouden. Althans in 2009 en zakt die toeslag niet. In 2010 zal dat wel anders worden.

Almere

In Almere was en is de kwijtscheldingsnorm gesteld op 100 % van het bijstandsniveau.
In deze norm hebben geen veranderingen plaats gevonden.

Emmen

Ook in Emmen worden 65+ ers die voorheen altijd kwijtschelding kregen nu opeens afgewezen. Het schijnt een nieuwe rekenmethode te zijn (de normpremie van de zorgverzekering wordt met 77 euro verlaagd, waardoor het inkomen op papier dus met die 77 euro stijgt) Dit is mij verteld door zowel iemand van de Gemeente als door iemand van Hef (aanslag waterschap).

Sittard-Geleen

De afdeling Belastingen kon hier niets over zeggen zonder concreet voorbeeld. De vraag is doorgestuurd aan de Ouderenraad en het Gehandicaptenplatform.

Weert

De verantwoordelijke ambtenaren hebben dit, op de "bijblijfdag kwijtschelding" (van de VNG meen ik?) op 17 februari, gehoord. Dit hebben ze het Platform meegedeeld.  De gemeente Weert was voornemens om alle mensen > 66 jaar, die in 2008 kwijtschelding hadden gekregen in 2009 automatisch kwijtschelding te geven. In overleg met de wethouder krijgen deze mensen in 2009 een uitgebreid formulier. Wanneer ze in 2009 kwijtschelding krijgen, wordt dit in 2010 automatisch verleend.

Olst-Wijhe

Bij de cliëntenraad zijn tot nog toe acht klachten binnen gekomen. Wij zijn inmiddels in gesprek met de gemeente.

Dongeradeel

De Gemeente Dongeradeel wil bij een aanvraag van kwijtschelding gemeentelijke belastingen over een periode van drie maanden bankafschriften zien. Het gaat dan om de complete afschriften, dus niet alleen het saldo.

Teveel betaald en teruggestort bedrag voor bijvoorbeeld levering van gas, wordt tot het vermogen gerekend.

Gemeente vindt hun eigen controle streng en rechtvaardig. Vorig jaar waren er zo'n 80 mensen, waar onder AOW-ers, die geen kwijtschelding kregen.
De gemeente is al zo'n half jaar bezig een leidraad te schrijven en is nog niet klaar.

Almelo

De cliëntenraad meldt: Ik heb op dit moment nog niets gehoord van dit probleem in Almelo. Ik zal binnen Almelo Sociaal navraag doen, of een en ander daar wel bekend voorkomt.

In Almelo kan men kwijtschelding aanvragen tot 115% van de bijstandsnorm. Misschien is dat de reden, dat de eur 30,00 koopkrachttoeslag geen invloed heeft. Ik zal nog navraag doen.

Reacties van gemeenten

Er zijn ook enkele reacties van gemeenten verzameld, te weten de gemeenten Raalte, Dalfsen en Zwolle.

Raalte

De afdeling publiekszaken van de gemeente Raalte liet het volgende weten.

Het betreft kennelijk de bruto tegemoetkoming van € 36,45 per maand, die aan AOW-gerechtigden in 2009 is toegekend. Het betreft een compensatie voor het koopkrachtverlies en de beperking van de fiscale aftrek voor bijzondere ziektekosten. De belastingwetgeving gaat als inkomen uit van het
netto-bedrag aan AOW dat men ontvangt. Het staat de gemeente dan ook niet vrij het compensatiebedrag daarop in mindering te brengen. In theorie kan het voorkomen dat de compensatie nadelig uitpakt bij de beoordeling van een kwijtscheldingsverzoek. Tot nu toe zijn we daar in de beoordeling van de kwijtscheldingsverzoeken voor 2009 niet tegenaan gelopen. Het zullen dan ook uitzonderingen zijn die hier daadwerkelijk nadeel van ondervinden. Maar het is goed om in het achterhoofd te houden dat het niet altijd meer opgaat dat mensen met alleen AOW gegarandeerd kan worden dat dit betekent dat zij zonder meer voor kwijtschelding in aanmerking komen. De categorie die het meeste 'risico' loopt betreft mensen die geen aanvullende ziektekostenverzekering hebben afgesloten, dus de mensen met alleen een basisverzekering. Gelukkig tref je die onder 65-plussers nauwelijks aan.

Dalfsen

De gemeente Dalfsen reageerde als volgt.

Wij kennen het probleem niet binnen de gemeente Dalfsen want wij volgen de landelijke wetgeving niet op dit punt.

In de Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990 waar de kwijtschelding van de gemeentelijke belastingen onder valt is de vrijlating van de tegemoetkoming AOW'ers niet geregeld. De collega uit Hellendoorn voert de wet dus correct uit.

Wij laten echter de volgende overwegingen meespelen:

Er zijn wel andere vrij te laten middelen in de uitvoeringsregeling Invorderingswet, zoals bijvoorbeeld het persoonsgebonden budget ogv de AWBZ de kinderopvangtoeslag, de langdurigheidstoeslag.

Verder is de extra tegemoetkoming voor de AOW onder andere bedoeld als compensatie voor de verminderde belastingaftrek voor de hoge ziektekosten. Enkele jaren geleden is de tegemoetkoming in het leven geroepen om de koopkracht van de AOW-ers te ondersteunen.

Daarom rekenen wij binnen de gemeente Dalfsen de tegemoetkoming NIET tot het inkomen.

Wij volgen hierbij de nieuwe regel binnen de WWB en denken zo in de geest van de wetgever uitvoering te geven aan de verschillende wetten.

Voor de duidelijkheid in de WWB is onlangs het volgende vastgesteld:

Ingevolge artikel 33b AOW heeft degene, die recht heeft op ouderdomspensioen, tevens recht op een tegemoetkoming in aanvulling op het ouderdomspensioen. De AOW-gerechtigde heeft aldus een garantie op een welvaartsvaste minimumuitkering, ongeacht eventuele andere inkomsten. De SVB betaalt de tegemoetkoming tegelijk met het AOW-pensioen.

Dit betekent dat de bedragen die de SVB maandelijks uitkeert met het maandelijkse bedrag van de tegemoetkoming wordt verhoogd. De betaling van de tegemoetkoming komt tot uiting in de specificatie in het (wijzigings)bericht van de SVB.

De tegemoetkoming wordt vrijgelaten bij het vaststellen van het recht op en de hoogte van de algemene bijstand (artikel 31 lid 2 onderdeel p WWB).

Zwolle

De afdeling publiekszaken van de gemeente Zwolle meldt:

Uit ingewonnen informatie blijkt dat ook Zwolle deze verhoging van 30 euro dient aan te merken als zijnde inkomen. Dit heeft dus wel degelijk invloed op de betalingscapaciteit van betreffende AOWers.

Kamervragen over kwijtschelding gemeentelijke heffingen

Staatssecretaris De Jager van Financiën beantwoordde op 24 maart 2009 onderstaande vragen van Kamerleden. Daarmee gaf het kabinet duidelijkheid over het kwijtscheldingsbeleid ten aanzien van gemeentelijke belastingen.

Vraag 2
Bent u ervan op de hoogte dat voor mensen met een inkomen op bijstandsniveau, die negatief uitkomen qua betalingscapaciteit, een erg strenge vermogenstoets geldt (als ze een spaarsaldo (vermogen) boven de normbedragen bij kwijtschelding van belastingen (gemiddeld ongeveer € 1000) op hun rekening hebben staan) waardoor zij niet of slechts gedeeltelijk in aanmerking komen voor kwijtschelding van de gemeentelijke heffingen? Zo ja, deelt u de mening dat voor mensen met een inkomen op bijstandsniveau altijd kwijtschelding moet worden verleend? Zo nee, waarom niet?

Vraag 3
Bent u van plan om in de toekomst gehele kwijtschelding te realiseren voor mensen met een inkomen op bijstandsniveau?

Antwoord op vragen 2 en 3
Het is ons bekend dat een relatief gering vermogen ertoe kan leiden dat geen recht bestaat op kwijtschelding van lokale heffingen. In de afgelopen jaren hebben diverse gemeentebesturen dit als knelpunt gesignaleerd en om die reden gepleit voor een verruiming van de vermogensnormen in de richting van de normen welke gelden in het kader van de Wet werk en bijstand. Op 26 juni 2008 heeft de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties uw Kamer schriftelijk geïnformeerd dat zij voornemens is in het kader van de kwijtschelding van lokale heffingen een tweetal zaken te regelen. In de eerste plaats gaat het hierbij om de bevoegdheid van gemeenteraden en waterschapsbesturen te bepalen dat zelfstandigen met een geringe betalingscapaciteit en zonder vermogen voor kwijtschelding van lokale privébelastingen in aanmerking kunnen komen. In de tweede plaats zal in hetzelfde wetsvoorstel worden geregeld dat gemeenteraden en waterschapsbesturen de bevoegdheid krijgen bij het in aanmerking nemen van het vermogen aan te sluiten bij de vermogensgrenzen van artikel 34 van de Wet werk en bijstand.
Het volledig loslaten van vermogenstoetsing is niet aan de orde. Het Kabinet acht het niet wenselijk kwijtschelding te verlenen aan huishoudens met een vermogen dat hoger is dan de grenzen die in de WWB worden gesteld, ook niet als hun inkomen op of onder bijstandsniveau ligt.

Vraag 4
Wat is uw oordeel over de kwijtscheldingsnorm van de gemeentelijke belastingen (100% bijstandsnorm)? Ziet u mogelijkheden om deze kwijtscheldingsnorm te verhogen naar 120% van de bijstandsnorm of om te komen tot een inkomensafhankelijke regeling met een geleidende schaal van 100% tot 130% van de bijstandsnorm? Zo nee, waarom niet? Zo ja, kunt u dit toelichten?

Vraag 5
Kunt u een overzicht geven van de voor- en nadelen van het vergroten van de gemeentelijke vrijheid om binnen de wettelijke kaders zelf de inkomensgrenzen te kunnen vaststellen?

Antwoord op vragen 4 en 5
Het invoeren van een inkomensafhankelijke regeling met een geleidende schaal achten wij niet mogelijk en tevens ongewenst. De heffing van lokale belastingen vindt – anders dan bij de inkomstenbelasting – niet plaats naar inkomen, winst of vermogen. Op grond van artikel 219 lid 2 Gemeentewet is het niet mogelijk de heffingsmaatstaf van een (lokale) belasting afhankelijk te stellen van het inkomen, de winst of het vermogen. Het element van de draagkracht van de burger wordt ingevuld via het lokale kwijtscheldingsbeleid. Nagenoeg alle gemeenten en waterschappen hanteren in dat kader het wettelijke maximum van 100% van de geldende bijstandsnorm.
Het verhogen van de kwijtscheldingsnorm naar 120% of meer van de bijstandsnorm of het vergroten van de gemeentelijke vrijheid om binnen wettelijke kaders zelf de inkomensgrenzen te kunnen vaststellen achten wij niet wenselijk omdat daarmee het uitgangspunt dat het primaat van het inkomensbeleid moet liggen bij de rijksoverheid wordt doorkruist. Het leidt tot ongewenste verschillen tussen rijke en arme gemeenten. Verder zou een dergelijke verhoging van de kwijtscheldingsnorm leiden tot een aanzienlijke uitholling van de heffingsgrondslag. De kwijtschelding van lokale heffingen wordt in de regel gefinancierd doordat de gederfde inkomsten worden omgeslagen in het tarief van de desbetreffende belasting voor burgers die de heffingen wel moeten betalen. Als meer mensen in aanmerking komen voor kwijtschelding, moeten minder mensen, vooral de middeninkomens, zorgen voor dezelfde belastingopbrengst. Ten slotte is nog van belang dat het bij de meeste gemeentelijke heffingen om retributies gaat; er staat (indirect) dienstverlening door de gemeente tegenover (inzameling van huisvuil, onderhoud riolering etc.). Op goede gronden kan dit gegeven voor gemeenten aanleiding zijn geen (volledige) kwijtschelding van deze heffingen te verlenen.

Vraag 6
Kunt u weergeven hoe gemeenten in het kwijtscheldingsbeleid op dit moment omgaan met de financiële reservering, die veel oudere mensen aanhouden ten behoeve van begrafeniskosten? Hoe staat u er tegenover om het gemeenten mogelijk te maken in de vermogenstoets voor de kwijtschelding een bedrag tot € 5.000 vrij te stellen voor een reservering voor begrafeniskosten?

Antwoord op vraag 6
Reserveringen in de vorm van een begrafenispolis worden bij de vaststelling van het vermogen in het kader van de kwijtschelding niet in aanmerking genomen. Tot 1 januari 1999 gold een ander beleid; voor personen in de leeftijd van 65 jaar en ouder werd een bedrag aan financiële middelen tot een beloop van € 2.269 niet in aanmerking genomen. Naar aanleiding van vragen van Tweede Kamerleden – die een gelijke behandeling van belastingschuldigen voor ogen stonden ongeacht de leeftijd – is dit beleid destijds vervangen door de thans geldende vrijstelling van de begrafenispolis voor elke belastingschuldige. Om de 65-jarigen daarbij niet tekort te doen, is bepaald dat voor personen die reeds voor 1 januari 1999 de leeftijd van 65 jaar hadden bereikt, een bedrag van € 2269 niet in aanmerking wordt genomen.
In dit verband wijzen wij nogmaals op het eerder aangehaalde wetsvoorstel waarin gemeenten en waterschappen de bevoegdheid krijgen om in het kader van de kwijtschelding bij het in aanmerking nemen van het vermogen aan te sluiten bij de vermogensgrenzen van de Wet werk en bijstand. Deze bepaling is mede van belang voor de hierboven genoemde situatie. Wij zien daarom geen aanleiding om voor deze situatie een verder strekkende regeling te treffen.

Vraag 7
Bent u bereid met de wijziging van de Gemeentewet, de Provinciewet en de Waterschapswet maatregelen te nemen om de kwijtschelding van de gemeentelijke heffingen voor meer mensen mogelijk te maken, zodat zowel werkenden als niet-werkenden mensen met een laag inkomen hiervoor in aanmerking komen?

Antwoord op vraag 7
Onder de huidige regelgeving komen zowel werkenden (met uitzondering van zelfstandigen) als niet-werkenden onder dezelfde voorwaarden voor kwijtschelding van lokale heffingen in aanmerking. De hoogte van het inkomen is daarbij bepalend en niet de bron van het inkomen.
Verder is, zoals eerder opgemerkt, een wetsvoorstel in voorbereiding waarin wordt geregeld dat gemeenteraden en waterschapsbesturen de bevoegdheid krijgen om te bepalen dat kwijtschelding van lokale privébelastingen kan worden verleend aan zelfstandigen met een laag inkomen (en zonder vermogen).

Nieuwe maatregel van de regering

De kwijtscheldingsproblematiek wordt als knellend ervaren. Daarom komt de regering met een nieuwe maatregel, zoals blijkt uit het volgende bericht dat het kabinet op 20 mei 2009 liet uitgaan.

Kwijtschelding lokale belastingen ruimer

Overheden krijgen meer ruimte om lokale belastingen kwijt te schelden. Burgers die op bijstandsniveau leven kunnen kwijtschelding krijgen. Straks geldt dat ook voor ondernemers op bijstandsniveau.

Het kabinet verwacht dat door de nieuwe regeling zeker 5% meer aanspraak wordt gemaakt op kwijtschelding.

Provinciale Staten, de gemeenteraad en de waterschappen kunnen mensen die leven op bijstandsniveau kwijtschelding geven voor lokale belastingen.

In de nieuwe situatie komen ook ondernemers die leven op bijstandsniveau hiervoor in aanmerking. Het gaat dan alleen om privébelastingen en niet om de bedrijfsbelasting. Dit voorkomt oneerlijke concurrentie.

Vermogensnorm

Ook kunnen de overheden straks, als zij de aanvraag voor kwijtschelding beoordelen, uitgaan van de ruimere vermogensnormen uit de Wet werk en bijstand. Nu zijn de vermogensnormen voor kwijtschelding lager dan voor bijstand.

Algemene informatie over kwijtschelding

Kwijtschelding van gemeentelijke heffingen heeft zijn juridische grondslag in rrtikel 255 en 255a van de Gemeentewet.

Grondslag

Voor kwijtschelding kunnen personen in aanmerking komen indien zij door het ontbreken van (voldoende) vermogen en betalingscapaciteit alleen met bijzonder bezwaar de belastingschuld kunnen betalen.

Peildatum

Het moment van het verzoek tot kwijtschelding.

Overige informatie

Gemeenten kunnen zelf bepalen welke gemeentelijke belastingen onder het kwijtscheldingbeleid vallen. In vrijwel alle gemeenten is het mogelijk om kwijtschelding aan te vragen voor één of meer gemeentelijke belastingen.

Er is een handleiding kwijtschelding, die is opgenomen in de losbladige uitgave Modelverordeningen gemeentelijke belastingen en de databank www.modelverordeningen.nl

Kwijtscheldingstermijnen

Volgens de Nationale ombudsman Alex Brenninkmeijer mogen gemeenten geen fatale termijnen stellen voor een verzoek om kwijtschelding van belastingen. Toch stellen gemeenten soms wel termijnen. Ze doen dit om te voorkomen dat belastingplichtigen met hun kwijtscheldingsverzoek wachten totdat de dwanginvordering start.

Er is geen wettelijke bepaling die gemeenten verbiedt om een termijn te stellen voor het indienen van een kwijtscheldingsverzoek. Dat neemt niet weg dat de VNG het stellen van termijnen niet wenselijk vindt. In veel gevallen is er immers geen sprake van opzet bij het uitstellen van de aanvraag.

De VNG adviseert gemeenten die een termijn willen stellen ruimhartig om te gaan met zowel de duur van de termijn als met de behandeling van te laat ingediende aanvragen.

Normbedragen kwijtschelding belastingen per 1 januari 2009

Op 1 januari 2009 wijzigt de Wet werk en bijstand. Als gevolg hiervan zijn ook de normbedragen voor de kosten van bestaan bij de kwijtschelding van belastingen gewijzigd.

*) Overeenkomstig de rijksregeling zijn de bedragen bij 90% en 95% naar boven afgerond op hele euro’s. Deze afronding is ook toegestaan bij 100%. Ten behoeve van gemeenten die een ander percentage hanteren, hebben wij hier echter het bedrag van de basisnorm vermeld.

Vrijgelaten inkomsten

Vrijgelaten worden inkomsten ingevolge de Algemene kinderbijslagwet, het persoonsgebonden budget (artikel 44, eerste lid, onderdeel b AWBZ of artikel 14a Zorgverzekeringswet), de kinderopvangtoeslag en de tegemoetkomingen ingevolge de Wet kinderopvang.

Ten slotte worden in de inkomenstoets vrijgelaten de volgende subsidies en premies bedoeld ter stimulering van arbeid. Het betreft:

·         Een premie in het kader van een voorziening gericht op arbeidsinschakeling (artikel 31, tweede lid, onderdeel j, Wwb): € 2.196 per jaar

·         Maximaal vrij te laten inkomsten uit arbeid (artikel 31, tweede lid, onderdelen o, Wwb): € 184 per maand

·         Verstrekte kostenvergoeding wegens het verrichten van vrijwilligerswerk (artikel 31, tweede lid, onderdeel k, Wwb): € 150 per maand, met een maximum van € 1.500 per jaar, indien het werk bijdraagt aan de re-integratie. In alle overige gevallen: € 95 per maand, met een maximum van € 764 per jaar

Tevens wordt in de inkomenstoets de langdurigheidstoeslag (artikel 36 Wwb) vrijgelaten.

Huurbedragen

Met ingang van 1 juli van elk jaar wijzigen de huurbedragen. Voor de kwijtschelding zijn de volgende bedragen relevant:

Minimumbedrag netto huurlasten:

·         Een- en meerpersoonshuishouden   € 187,81

·         Eenpersoonsouderenhuishouden    € 185,99

·         Meerpersoonsouderenhuishouden   € 184,18

Maximale huur € 631,73

Ongelijkheid kwijtschelding belastingplichtigen gelijkgetrokken

Het is mogelijk dat belastingschuldigen die vorig jaar (2007) nog wel voor kwijtschelding in aanmerking kwamen, nu (vanaf 2008) niet meer in aanmerking komen voor kwijtschelding. Dit komt door een wijziging in artikel 15 van de Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990.

Wijziging artikel 475d, vijfde lid, onderdeel a, Rv

De wijziging hangt samen met de wijziging van artikel 475d, vijfde lid, onderdeel a, van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering.

Deze wijziging corrigeert een onbedoeld gevolg van wijzigingen in de Zorgverzekeringswet en beoogt te voorkomen dat ziektekostenpremies meer dan één keer in aanmerking worden genomen bij de vaststelling van de beslagvrije voet in geval van derdenbeslag.

Volgens het ‘oude’ artikel 475d, vijfde lid, onderdeel a moest de beslagvrije voet worden verhoogd met de volledige ziektekostenpremie. Omdat in de bijstandsnorm al rekening is gehouden met de verschuldigde ziektekostenpremie, zou in de uitvoeringspraktijk tweemaal rekening worden gehouden met de desbetreffende normpremie.

Berekening betalingscapaciteit voor de kwijtschelding

De kwijtscheldingsnorm sluit in beginsel aan bij de bijstandsnorm. Dit betekent dat de normpremie al in de kwijtscheldingsnorm is verwerkt.

Om te voorkomen dat ziektekostenpremies meer dan één keer in aanmerking worden genomen, wordt bij de berekening van de uitgaven van de belastingschuldige ter bepaling van diens betalingscapaciteit in verband met het recht op kwijtschelding van de belastingschuld, de hierbij in aanmerking te nemen ziektekostenpremie vanaf 1 januari 2008 verminderd met de normpremie en de zorgtoeslag.

De regeling is zo in overeenstemming gebracht met de beslagregeling in het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering.

Ongelijkheid rechtgetrokken

Met de wijziging is de ongelijkheid van vorige jaren rechtgetrokken. In het verleden is kwijtschelding verleend aan belastingenschuldigen die eigenlijk geen aanspraak konden maken op kwijtschelding.

VNG

Het ministerie van Financiën heeft de wijziging afgestemd met de VNG. De VNG is zich ervan bewust dat de wijziging van de regeling grote consequenties kan hebben. Toch is de VNG van mening dat de wijziging voor het overige terecht is.

Geautomatiseerde kwijtschelding

Staatssecretaris Aboutaleb van Sociale Zaken wilde nog in 2008 de geautomatiseerde kwijtschelding wettelijk regelen. Sinds 2005 ijveren gemeenten al voor invoering van een geautomatiseerde kwijtschelding. Staatssecretaris Aboutaleb wilde het mogelijk maken dat mensen maar één keer een aanvraag hoeven in te dienen en de jaren daarna, zolang ze er recht op hebben, geautomatiseerd kwijtschelding blijven ontvangen.

Met deze maatregel wordt de armoedebestrijding verbeterd en de administratieve lasten voor gemeenten en burgers verminderd.

Mensen met een inkomen op of onder bijstandsniveau komen in aanmerking voor kwijtschelding van gemeentelijke belastingen en heffingen. Die moeten ze zelf aanvragen. De aanvragen worden jaarlijks ingediend en individueel getoetst door de gemeenten.

Gemeenten besparen ongeveer een halfuur per aanvraag voor kwijtschelding. In Nederland gaat het dan om ongeveer 800.000 aanvragen per jaar. Volgens het programma Administratieve Lastenverlichting Burgers scheelt het de burger zo’n 2 uur en 24 minuten per aanvraag.

Pilot

De VNG heeft in samenwerking met het Invorderingsoverleg Grote Gemeenten en de ministeries van Binnenlandse Zaken, Financiën en Sociale Zaken een pilot geautomatiseerde kwijtschelding opgestart. De uitrol blijft vooralsnog beperkt tot de deelnemende pilotgemeenten.

Door het koppelen van bestanden kunnen gemeenten zelf vaststellen of burgers in aanmerking komen voor het kwijtschelden van gemeentelijke belastingen. Dit heeft voor burgers het voordeel dat ze geen kwijtschelding meer hoeven aan te vragen. Wij adviseren gemeenten wel om die burgers vooraf toestemming te vragen.

Het College bescherming persoonsgegevens (CBP) vindt dat gemeenten aan hun burgers moeten vragen of zij in aanmerking willen komen voor kwijtschelding. Volgens het CBP mogen gemeenten niet zonder toestemming op geautomatiseerde wijze toetsen of iemand in aanmerking komt voor kwijtschelding. Wij adviseren u mede daarom om op het kwijtscheldingsformulier dit toestemmingsvereiste op te nemen.

De Stichting Inlichtingenbureau is een kleine non-profitorganisatie, gefinancierd door het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. De VNG is bestuurslid van deze stichting. Het Inlichtingenbureau ondersteunt gemeenten bij hun wettelijke taken op het gebied van sociale zekerheid. Dat gebeurt door coördinatie en dienstverlening op het gebied van elektronische gegevensuitwisseling tussen gemeenten en andere partijen in de keten werk en inkomen.

Algemene informatie over automatische kwijtschelding

Uit een oogpunt van doelmatigheid en klantgerichtheid kan het zinvol zijn om aan een belastingschuldige automatisch kwijtschelding te verlenen als deze belastingschuldige in een eerder jaar kwijtschelding is verleend en er geen wijziging in de financiële positie is te te verwachten.

Voorwaarden

De mogelijkheid om belastingplichtigen een aanslag op te leggen en direct kwijt te schelden is, door het Rijk diverse keren geaccordeerd. Daarbij moet wel aan de volgende voorwaarden worden voldaan:

De gemeente kent de omstandigheden van de betrokken belastingplichtige en weet op grond daarvan dat hij voor kwijtschelding in aanmerking komt.

·         De gemeente moet regelmatig de inkomens- en vermogenspositie van belastingschuldige toetsen.

·         De gemeente kent de omstandigheden van een belastingschuldige als aan een belastingschuldige in een voorgaand jaar of meerdere achtereenvolgende jaren kwijtschelding is verleend.

Bestandsvergelijking sociale dienst

Door bestandsvergelijking met de administratie van de gemeentelijke sociale dienst kan worden vastgesteld of het recht op uitkering nog steeds bestaat. Hieruit kan afgeleid worden of er recht op automatische kwijtschelding bestaat.

Gegevensuitwisseling Belastingdienst

Ook kan een gegevensuitwisseling met de Belastingdienst worden uitgevoerd voor wat betreft de inkomenspositie van 65-plussers. Bij de VNG is een overzicht beschikbaar van gemeenten die al ervaring hebben opgedaan met deze werkwijze.

Terug naar de nieuwsindex klik hier