Rechter stelt fluitweigeraar in het gelijk

Een 52-jarige bijstandsontvanger die een aantal banen heeft geweigerd had daardoor niet zijn inkomen mogen kwijtraken, zo heeft de Rechtbank Amsterdam bepaald. De uitspraak doet afbreuk aan de zogenaamde ‘work first’-benadering, waarbij gebruik van de bijstand wordt ontmoedigd door uitkeringsgerechtigden te dwingen om simpel werk te doen.

Strikt genomen ontving de man geen bijstand meer, maar was hij door de sociale dienst gedetacheerd bij Pantar, die hem aan het werk moest zetten voor een minimumloon. De man kreeg een aantal banen aangeboden, waaronder werk als assistent en scheidsrechter voor sportclubs en productiewerk waarbij lichtarmaturen in elkaar worden gezet.

De rechtbank bepaalde dat de eiser misschien geen gemakkelijke persoon is, maar dat Pantar hem daarom nog niet zijn inkomen mag afnemen wegens het weigeren van werk waarvoor hij overgekwalificeerd is. De redenering van Pantar dat het beter voor de man is om te werken dan om thuis te zitten noemde de rechtbank ‘te kort door de bocht’.

Sinds 2004 hebben sociale diensten veel geld bespaard door het aantal uitkeringen omlaag te brengen met de work first-aanpak. Eerder bepaalde een rechtbank in Arnhem al dat een ‘schoffelweigeraar’ terecht had geweigerd om te gaan werken in het groenonderhoud, omdat hij daarvoor overgekwalificeerd was.

Bron: Nieuws uit Amsterdam, 27 maart 2009

 Aantal onvolledige AOW-uitkeringen verdrievoudigd

Het aantal onvolledige AOW-uitkeringen is de afgelopen twintig jaar ruim verdrievoudigd. Het aantal 65-plussers in de bijstand is hierdoor ook sterk gestegen. Dat blijkt maandag uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Pensioengerechtigden worden voor elk jaar dat ze tussen hun 15e en 65e niet verzekerd zijn geweest, doordat ze bijvoorbeeld in het buitenland woonden, twee procent gekort op hun ouderdomspensioen. Deze mensen hebben dus een onvolledige AOW-uitkering.

In december ontvingen 464 duizend mensen onvolledige AOW-uitkeringen, zeventien procent van het totaal aantal AOW-uitkeringen. De toename in het aantal onvolledige ouderdomspensioenen komt vooral door de stijging van de internationale migratie. Het gaat hierbij om mensen die op volwassen leeftijd in Nederland zijn komen wonen en om mensen die Nederland voor hun 65e verjaardag hebben verlaten.

Vooral gemeenten in de Randstad hebben te maken met onvolledige AOW-uitkeringen, mede doordat er naar verhouding meer niet-westerse allochtonen wonen. Ook in de grensgemeenten zijn er veel gekorte AOW-pensioenen.

Door het groeiende aantal onvolledige AOW-uitkeringen is het aantal bijstandsuitkeringen aan 65-plussers volgens het CBS de afgelopen tien jaar verdubbeld. Het totale aantal bijstandsuitkeringen is juist met 29 procent gedaald. Wie een inkomen onder het bestaansminimum heeft, kan een beroep op de bijstand doen. Eind vorig jaar ontvingen 33.560 huishoudens met een aanvrager van 65 jaar of ouder een bijstandsuitkering. Dat is een op de negen bijstandsuitkeringen. Deze groep bestaat voor ruim tachtig procent uit niet-westerse allochtonen.

Bron: Novum, 23 maart 2009

Bijstandsgerechtigden krijgen in veel gemeenten voorrang als er een plek is in de sociale werkvoorziening

Gemeenten grijpen de vrijheid die ze sinds kort hebben bij het toewijzen van plekken in de sociale werkvoorziening aan om mensen met een bijstandsuitkering voorrang te geven. Andere groepen moeten daardoor langer wachten op een sw-plek.

Dat blijkt uit een steekproef van Binnenlands Bestuur. Bekeken zijn veertig gemeentelijke verordeningen. In zestien daarvan wordt bepaald dat personen met een uitkering in het kader van de Wet werk en bijstand (Wwb) moeten worden voorgetrokken als er een plaats bij de, door het Rijk gesubsidieerde, sociale werkvoorziening (sw) vrijkomt. Andere mensen op de sw-wachtlijst, van wie de de uitkering niet door de gemeente wordt betaald, moeten dan mogelijk langer wachten.

Aanpassing wet

Tot vorig jaar werden plaatsen bij de sociale werkvoorziening opgevuld volgens het systeem first in, first out (fifo, degene die het langst op de wachtlijst staat krijgt de sw-plek). Begin vorig jaar is de wet aangepast en kunnen gemeenten besluiten een andere volgorde aan te brengen en bepaalde groepen voor te laten. Ahmed Aboutaleb, destijds de verantwoordelijke staatssecretaris voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid, stelde dat gemeenten deze vrijheid konden gebruiken om ‘kwetsbare’

groepen eerder een kans te geven. Hij noemde daarbij expliciet de jonggehandicapten (mensen met een Wajong-uitkering). Voor deze groep zou het extra belangrijk zijn snel aan een baan te komen, aldus Aboutaleb.

Uit de steekproef van Binnenlands Bestuur blijkt dat veel gemeenten inderdaad de Wajongers aanwijzen als ‘prioritaire groep’, maar dat in meer dan eenderde van de bekeken verordeningen dus ook mensen met een bijstandsuitkering als bijzondere groep worden aangewezen. De wijze waarop gemeenten dat uitwerken, verschilt. Sommige gemeenten noemen een aantal groepen die voorrang moeten krijgen, en laten in het midden wie als eerste aan de beurt komt. Andere gemeenten brengen

een rangorde aan. Zo hebben de acht gemeenten in de gemeenschappelijke regeling (GR) West Noord-Brabant afgesproken dat bij een vrijgekomen plek eerst wordt gekeken of een Wwb’er voor die plek in aanmerking komt, dan is de Wajonger aan de beurt, dan iemand die al stage loopt bij het

sw-bedrijf, vervolgens de mensen die een ‘begeleid werken baan’ kunnen krijgen en tot slot wordt gekeken naar de rest van de wachtlijst. Volgens de gemeente Moerdijk, één van de gemeenten in de GR, is een plaats in de sociale werkvoorziening op korte termijn de enige mogelijkheid voor iemand

met een bijstandsuitkering en een sw-indicatie om zelfstandig een inkomen te verwerven.

Daarom kopen de gemeenten als iemand nog op de wachtlijst staat, al een plaats in bij de werkvoorziening (dat zijn dus plekken die niet door het Rijk worden gesubsidieerd). Dan kan iemand vast aan het werk en hoeft niet thuis te wachten tot er een ‘echte’ sw-plek vrij is. Daarmee worden verwachtingen bij deze personen gewekt over een definitieve sw-plaatsing.

De voorrangsregeling rechtvaardigt dit, zo redeneert het bestuur van Moerdijk in een uitleg van de verordening aan de gemeenteraad.

Verdringing

Een aantal gemeenten constateert in hun verordening dat bij prioritering het gevaar van verdringing

dreigt en stelt daarom een maximum in. Oegstgeest bijvoorbeeld, laat Wwb’ers wel voor gaan, maar stelt tegelijk dat dit maar mag voor een kwart van de vrijgekomen plekken. De rest wordt wel verdeeld

volgens het fifo-principe. Wassenaar en Slochteren hebben een vergelijkbare regel.

Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid is bekend met het feit dat veel gemeenten bijstandsgerechtigden aanwijzen als speciale groep, zegt een woordvoerder.

Bewust géén voorrang

Enkele van de onderzochte gemeenten maakt met opzet geen gebruik van de mogelijkheid om groepen voor te laten op de wachtlijst. Houten bijvoorbeeld, houdt in de verordening vast aan de volgorde op de wachtlijst, omdat dit 'het meest recht doet aan het uitgangspunt dat iedereen gelijke kansen moet krijgen.'

Ook Raalte doet er niet aan, want, zo constateert het bestuur in een voorstel aan de raad om geen verordening te maken, 'een verordening maakt de wachtlijst niet korter'. Het college van het Brabantse Son en Breughel had wél graag gezien dat het prioriteit kon geven aan mensen met een bijstandsuitkering vanwege het financiële voordeel voor de gemeente, staat in een stuk aan de raad. Als de gemeente mensen eerder in de rijksgefinancierde sociale werkvoorziening kan onderbrengen, is er ruimte om het uitgespaarde geld voor andere mensen in te zetten, schrijft het college. Maar de andere tien gemeenten waarmee Son een sw-schap vormt, stemden hier niet mee in. Schoolverlaters kregen wel voorrang, maar meer groepen wilden de andere gemeenten niet bevoordelen, 'omdat een wachtlijst weinig zin meer heeft als je heel veel mensen voorrang geeft', aldus een medewerker van het sw-bedrijf.

Bron: Binnenlands Bestuur, 31 maart 2009

 Bijstandsgerechtigde krijgt premie bij schuldhulpverlening

Het college van B en W van de gemeente Amersfoort heeft maatregelen genomen om te voorkomen dat bijstandsgerechtigden onvoldoende meewerken bij schuldhulpverlening. Het college wil bijstandsgerechtigden door een premie stimuleren een traject schuldhulpverlening te volgen en af te maken. Maar als zij dit weigeren of afspraken niet nakomen, kan het college een maatregel opleggen.

De premie is uitsluitend bedoeld voor bijstandsgerechtigden. Het is namelijk vaak beter om eerst de schuldproblemen op te lossen voor iemand begeleid wordt naar werk. De totale premie kan maximaal € 1.200,- bedragen. Het recht op een premie van € 300,- ontstaat na ondertekening van een plan van aanpak dat is opgesteld door Stadsring51. In dit plan staan afspraken en voorwaarden, bijvoorbeeld het aanvaarden van maatschappelijke hulpverlening of het verkopen van een auto. De overige € 900,-- wordt alleen uitbetaald na het schuldenvrij afronden van een traject dat drie jaar of langer heeft geduurd. Voor trajecten die korter dan drie jaar duren geldt een premie naar rato van de duur van het project.

Eenmalig

Het recht op premie vervalt als de bijstandsgerechtigde nieuwe schulden maakt of fraudeert. Reeds betaalde premie kan dan worden teruggevorderd. Bijstandsgerechtigden kunnen één keer in aanmerking komen voor een premie schuldhulpverlening. Het is niet de bedoeling dat cliënten steeds met nieuwe schulden bij Stadsring51 komen en daarvoor iedere keer een premie krijgen.

Wanneer onvoldoende wordt meegewerkt aan een traject schuldhulpverlening, kan een maatregel worden opgelegd. Een maatregel is een soort boete die afhankelijk van de ernst van de zaak € 150,-- of € 300,= kan bedragen. Dit kan alleen als aannemelijk is dat de schulden de doorstroom naar werk belemmeren. Of als in een specifieke situatie de schulden ertoe leiden dat er een beroep op bijzondere bijstand wordt gedaan.

De regeling premie schuldhulpverlening is een pilot. Die gaat met terugwerkende kracht in op 1 januari 2008 en duurt tot 1 januari 2011. Daarna wordt op basis van de resultaten besloten of de regeling wordt voortgezet.

Bron: Gemeente Amersfoort, 11 maart 2009

 Automatische inkomensondersteuning Weert

De gemeente Weert verstrekt bijstand met ‘negatieve optie’.Op basis van bestandsvergelijking selecteert de gemeente rechthebbenden voor bepaalde inkomensondersteunende regelingen. Deze ontvangen een brief met de mededeling dat men het geld gestort krijgt, tenzij bezwaar wordt gemaakt. De gemeente ziet het niet-bezwaarmaken als wilsverklaring en vindt daarom een handtekening niet nodig. De gemeente voert dit uit voor de langdurigheidstoeslag, de categoriale regeling voor chronisch zieken en gehandicapten en de 50euro-regeling.

Bron: Stimulansz, 30 maart 2009